از مقام صرافت تام و محوضت ، به تعيّنى از تعيّنات ، متنزل مىگردد . نگارنده ، در تفسير سورهء توحيد ، مفصل در سرّ ذكر اسم « رب » بعد از اسم « اللّه » و ذكر دو اسم « رحمان » و « رحيم » بعد از اسم رب ، بحث كرده است و در اينجا به مناسبت ظهور رحمت از حق به اعتبار اسم « رحمان » و اسم « رحيم » كه با مسألهء آخرت و ظهور و تجلى اسماى مشعر به رحمت ارتباط دارد بحث مىشود . و تقرير اين اصل كه دوام رحمت رحيميه و رحمت رحمانيه يعنى رحمت امتنانيه و بيان اين اصل مهم كه انقطاع عذاب به چه اسمى مستند است ؟ و آيا حكومت اسم رحمان سبب و مقتضى انقطاع عذاب است و يا آن كه اسم رحمان و شفاعت حاكم بر مظاهر سعدا و اشقياست و يا انقطاع عذاب ناشى از تجلى اسم رحيم است ؟ و مراد از كلمهء رحمت ، در كلام معجز نظام - وسعت رحمتي غضبي - چه رحمتى است ؟ و آيا - كتب ربكم على نفسه الرحمة - مقتضى خلاصى كفّار از عذاب و موجب انقطاع عذاب است و يا اصل رحمت مقيد به قيود خاص ، منشأ قطع عذاب و انقطاع غضب است ؟ آيا بين دو رحمت « بسمله » و دو رحمت فاتحة الكتاب فرق است ؟ در صورتى كه بسمله جزء آيه باشد - كما عليه الفرقة الناجية كثّرهم اللّه تعالى - ذكر رحمان و رحيم در سورهء حمد و بعد از اسم « رب » مجرد تكرار است ، در صورتى كه اهل تحقيق گويند تكرار ، در آيات الهيه وجهى ندارد ، چه در كتاب تكوين و چه در كتاب تدوين ، تكرار درست نيست ، يعنى همان طورى كه تجلى حق به وجود منبسط در مجالى و مظاهر ، تكرار نپذيرد ، تجلى در كلمات و رقوم هم تكرار ندارد [ 1 ] .